Nabiał w diecie - fakty i mity. Dlaczego Polacy nie chcą rezygnować z mięsa i nabiału dla ratowania klimatu?

Nabiał jest bogatym źródłem ważnych dla ludzkiego organizmu składników odżywczych, pełnowartościowego białka, które zawiera wszystkie aminokwasy oraz bardzo dobrze przyswajalne wapno, które jest wchłaniane przez nas z produktów pochodzących z mleka w 80%. Przyswajalność tego składnika, który  pochodzi z roślin, wynosi zaledwie 13%.

Mleko i nabiał są także źródłem wielu witamin, takich jak: B2, A, D, E i K oraz składników mineralnych m.in.: fosforu, potasu, cynku, magnezu, manganu i żelaza. Do produktów mlecznych możemy zaliczyć także napoje mleczne fermentowane tj.: kefir, jogurt, maślanka, mleko zsiadłe, sery twarogowe, sery topione, sery żółte, pleśniowe oraz podpuszczkowe dojrzewające. W sklepach takich jak Lidl czy Biedronka bez problemu znajdziemy produkty od lokalnych producentów nabiału.

Mleko jest niezwykle ważnym produktem w diecie każdego człowieka. Poza wartościami odżywczymi tj.: białko oraz tłuszcz, mleko jest także źródłem wapnia oraz innych witamin i składników mineralnych. Zdecydowanie najpopularniejszym mlekiem w diecie Polaków jest krowie mleko. Jednak na rynku wzrasta również dostępność mleka pozyskiwanego od innych zwierząt mlecznych, czyli mleka owczego oraz koziego. Kupując mleko w sklepie, mamy do wyboru mleko UHT, pasteryzowane oraz mikrofiltrowane. Różnorodność tego typu produktów może powodować trudności przy wyborze najkorzystniejszej dla nas formy mleka.

Produkty mleczne i mleko są najpowszechniej spożywanymi produktami nie tylko w Polsce. 

Statystyki pokazują, że nabiał konsumuje ponad 6 miliardów ludzi na świecie. Wiele osób nie wyobraża sobie jedzenia bez nabiału, jednak wielu jest też takich, którzy z własnego wyboru wykluczyli go z diety. Przyczyniło się do tego stwierdzenie, że produkty mleczne wywierają szkodliwy wpływ na funkcjonowanie organizmu człowieka.

Jednak okazuje się, że przetwory mleczne są najbardziej pożądanymi produktami w diecie. Zaspokajają one zapotrzebowanie ludzkiego organizmu na niektóre mikro-, makroelementy i witaminy. Wśród nich znajdują się m.in.: magnez, wapń, potas, cynk, fosfor, mangan, selen, ryboflawina oraz witaminy B12 i B5. Oprócz tego, mleko jest ogromnym źródłem białka, które pełni funkcje budulcowe i tłuszczu, niezbędnego do wchłaniania witamin, takich jak A oraz D.

Obecnie niewiele spożywczych produktów wzbudza tak wiele kontrowersji jak nabiał oraz mleko. Produkty mleczne zwykle towarzyszą ludziom od narodzin, jednak coraz więcej ludzi decyduje się na ograniczenie lub całkowite wyeliminowanie spożycia przetworów z mleka. Czy jednak słusznie?

Mleko uznawane jest za najbogatsze źródło tego pierwiastka, który w dodatku charakteryzuje się wysoką przyswajalnością. Warto wiedzieć, że nie jest on jednak jedynym jego źródłem. Wapń znajduje się także w produktach pochodzenia roślinnego. Co ciekawe, na przykładzie brukselki stwierdza się wyższą przyswajalność wapnia, jednak jego ilość, jest znacznie niższa niż w mleku.

Laktoza zawarta w mleku dodatkowo zwiększa wchłanianie się wapnia. Na przyswajanie wapnia i jego gospodarkę wpływa witamina D, która jest także obecna w nabiale. Osoby, które próbowały wielu diet w walce z kilogramami, mogły dość często spotkać się z dietami, które bazują na produktach mlecznych. Jednak stosowanie wyłącznie  diety jogurtowej, nabiałowej czy kefirowej, nie przyniesie do końca zakładanych korzyści. Co więcej, ograniczanie się tylko do jednej grupy produktów, może dodatkowo niekorzystnie wpłynąć na organizm.

Alergia na białka mleka i nietolerancja laktozy to współcześnie bardzo często poruszany temat dotyczący mleka. Wraz z wiekiem może spadać zdolność wytwarzania laktazy, enzymu niezbędnego do rozłożenia laktozy, w wyniku czego może się pojawić nietolerancja. Dotyczy to przede wszystkim osób starszych oraz takich, które całkowicie zrezygnowały ze spożywania nabiału.

Osoby z nietolerancją laktozy, nie zawsze jednak muszą rezygnować z nabiału. Produkty mleczne fermentowane, takie jak kefir, jogurt czy maślanka zawierają dużo niższe wartości laktozy, dzięki czemu są lepiej tolerowane przez ludzki organizm. Dlatego, też  warto obserwować reakcję organizmu, po spożyciu tego rodzaju nabiału. Co więcej, pozwala to stwierdzić, jakie ilości nabiału mogą być spożywane, bez wystąpienia wzdęć, gazów lub biegunki.

Decyzja o spożywaniu produktów mlecznych i nabiału jest kwestią indywidualną. Jednak nie należy ulegać modzie oraz pochopnie rezygnować z mleka, ponieważ jest ono pełnowartościowym składnikiem diety. Dostarcza on organizmowi witamin oraz składników odżywczych oraz związków o działaniu prozdrowotnym.

Jedną z głównych przyczyn wykluczenia z diety produktów mlecznych jest  obecnie dość często występująca nietolerancja laktozy. Na skutek obniżenia aktywności i braku wytwarzania laktazy, dochodzi do poważnych zaburzeń w trawieniu produktów bogatych w ten mleczny cukier.

To właśnie dla tych osób, powstały tzw. alternatywne źródła wapnia, do których możemy zaliczyć napoje sojowe i tofu. Co więcej, produkty sojowe zawierają naturalne estrogeny roślinne, które przypominają żeńskie hormony płciowe, które znacznie hamują ubytek wapnia z kości.

Do poza mlecznych źródeł wapnia, możemy zaliczyć również niektóre warzywa, np.: jarmuż, boćwinę, kapustę włoską, szczypiorek, natkę pietruszki, oraz suche nasiona, pochodzące z roślin strączkowych. Także niektóre owoce, jak na przykład: morele, suszone figi, orzechy, głównie migdały oraz orzechy laskowe zawierają sporo wapnia w swoim składzie. 

Zdaniem wielu ekspertów, ograniczenie spożycia nabiału oraz mięsa to kluczowe działania, jakie możemy podjąć, aby przeciwdziałać następującej zmianie klimatu. Jednak niewiele osób potwierdza, że rzeczywiście byłoby skłonnych do ograniczenie spożycia nabiału oraz mięsa  w trosce o naszą planetę. Produkcja mięsa pozostawia znacznie większy ślad węglowy niż roślinna produkcja. Natomiast w kontekście produkowanej żywności, największy negatywny wpływ na środowisko ma hodowla przeżuwaczy, taki jak krowy, kozy czy owce. Jest to spowodowane tym, że w procesach metabolicznych tych zwierząt, z ich układu pokarmowego jest emitowany metan.

Coraz więcej z nas ogranicza mięso i nabiał w swojej diecie. Natomiast diety roślinne znacząco zyskują na swojej popularności. Ciągle przybywa naukowych dowodów świadczących o tym, że ograniczenie spożywania mięsa i nabiału sprzyja utrzymaniu dobrego stanu zdrowia i co ważne, wiąże się ze zredukowaniem ryzyka zachorowania na choroby cywilizacyjne. Co więcej, dobrze skomponowana i zbilansowana roślinna dieta, może także sprzyjać redukcji masy ciała. Naukowe badania pokazują, że diety roślinne, a w szczególności diety wegetariańskie, zmniejszają ryzyko chorób przewlekłych, takich jak na przykład: otyłość, choroba serca oraz cukrzyca typu 2.