Od jakiego wieku można pić energetyki i dlaczego wprowadzono nowe przepisy?

Zgodnie z nowelizacją ustawy o zdrowiu publicznym, która weszła w życie 1 stycznia 2024 roku, obowiązuje całkowity zakaz sprzedaży napojów energetycznych osobom poniżej 18. roku życia. Oznacza to, że popularne energetyki dołączyły do grupy produktów przeznaczonych wyłącznie dla osób pełnoletnich.

Co więcej, przepisy precyzują nie tylko wiek kupującego, ale i miejsca, w których tego typu asortyment może być dostępny. Obecnie zakazana jest ich sprzedaż na terenie jakichkolwiek placówek oświatowych (w tym szkół) oraz w automatach vendingowych, potocznie nazywanych maszynami z przekąskami. Pamiętaj, że dla Twojego bezpieczeństwa i pewności prawnej, podczas zakupów w markecie czy dyskoncie sprzedawca ma teraz pełne prawo zażądać okazania dokumentu tożsamości, jeśli ma jakiekolwiek wątpliwości co do wieku kupującego.

Podczas przeglądania sklepowych alejek możesz zastanawiać się, dlaczego jedne puszki są objęte zakazem, a inne nie. Definicja prawna jest tutaj bardzo precyzyjna. Za ""energetyk"" uznaje się napój, który jest wyrobem o charakterze spożywczym, a w jego składzie znajduje się kofeina w proporcji przewyższającej 150 mg/l lub tauryna.

Dla Twojej wygody i łatwiejszej identyfikacji towaru na półkach, ustawodawca wprowadził obowiązkowe oznaczenia. Producenci muszą teraz umieszczać na opakowaniach trwały, czytelny i dobrze widoczny napis „Napój energetyzujący” lub „Napój energetyczny”. Jeśli więc planujesz uzupełnić zapasy i interesują Cię napoje energetyczne przeznaczone dla pełnoletnich domowników, bez problemu odnajdziesz je po tych wyraźnych komunikatach na etykietach.

Aby w pełni zrozumieć, dlaczego wprowadzono tak rygorystyczne przepisy, warto spojrzeć na skład tych napojów budzących tyle kontrowersji. Producenci łączą w nich kilka specyficznych składników, które mają za zadanie błyskawicznie postawić nas na nogi. Poniżej przedstawiamy, z czego dokładnie składa się typowy energetyk i jak jego elementy oddziałują na organizm człowieka.

Głównym powodem wprowadzenia zakazu były zatrważające dane dotyczące zdrowia młodego pokolenia. Z raportów Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego wynikało, że przed wejściem przepisów w życie, energetyki piło regularnie ogromne grono młodzieży w wieku 10-17 lat – problem dotyczył aż ponad 35% chłopców i 27% dziewcząt. Co gorsza, po napoje te sięgały nawet bardzo małe dzieci w grupie wiekowej od 3 do 9 lat.

Takie dawki stymulantów w młodym, rozwijającym się organizmie powodują bardzo poważne konsekwencje. Wpływają negatywnie na układ krążenia, wywołując kołatanie serca, niebezpieczny wzrost ciśnienia krwi i podnosząc ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych. Równie mocno cierpi układ nerwowy – krótkotrwałe, nienaturalne pobudzenie szybko zamienia się w problemy ze snem, bóle głowy, nadpobudliwość i głębokie zaburzenia koncentracji. Lekarze biją również na alarm w kwestii zdrowia psychicznego, wskazując na silne działanie uzależniające tych substancji oraz wywoływanie stanów lękowych u nastolatków.

Wielu rodziców i samych nastolatków zadaje sobie pytanie, czy napoje typu ""zero"" (bez dodatku cukru) omijają wprowadzone regulacje. Odpowiedź brzmi: absolutnie nie. Ustawa nie analizuje zawartości węglowodanów, na celowniku znalazła się kofeina oraz tauryna. Zatem nawet jeśli napój ma zero kalorii, a przekracza próg 150 mg/l kofeiny, nadal podlega restrykcjom i może go nabyć wyłącznie osoba pełnoletnia.

Jako promotorzy mądrych i zdrowych nawyków, zachęcamy do poszukiwania zdecydowanie lepszych i tańszych alternatyw dla najmłodszych. W codziennej diecie doskonale sprawdzi się naturalna woda, która genialnie nawadnia i wspiera myślenie przed szkolnymi klasówkami. Natomiast przy okazji specjalnych uroczystości domowych, w zupełności wystarczą standardowe napoje gazowane, które nie posiadają w swoim składzie szkodliwych substancji silnie stymulujących, obecnych w energetykach.

Państwo przewidziało dość surowe konsekwencje finansowe dla tych, którzy nie stosują się do nowych zasad z zakresu zdrowia publicznego. Należy pamiętać, że chęć zrobienia nieletniemu koledze uprzejmości i kupienie mu napoju energetyzującego omija prawo, a sam proces sprzedaży w sklepie podlega ścisłej kontroli. Ustawodawca wprowadził konkretne sankcje mające na celu ochronę rynku przed nadużyciami.

Mamy nadzieję, że ten przewodnik rozwiał Twoje wątpliwości i pomoże w podejmowaniu świadomych, odpowiedzialnych decyzji przed kasą sklepową. Z Gazetkowo planowanie zakupów staje się nie tylko sprytnym sposobem na szukanie okazji, ale też narzędziem do dbania o bezpieczeństwo i zdrowie całej Twojej rodziny.